China door de ogen van een sinoloog

lezing door sinoloog Franky Helmons
Dinsdag 7 maart 2017, 19:30, bibliotheek Ieper

In mijn opleidingsonderdelen bedrijfsprocessen, logistiek en economie komt China vaak aan bod. Het is een ongelofelijk groot dichtbevolkte samenleving die een steeds groter wordende voetafdruk heeft op onze planeet. Hun cultuur is van een totaal ander kaliber dan die van de westerse wereld. Geen enkel ander land kan beter omgaan met massa, zowel op vlak van bevolking (lees: 1,4 miljard mensen) als op vlak van economie en logistiek. Het communisme vind je terug in elk chinees bedrijf en de Premier Lin Chuan belooft zijn volk de terugkomst van een blauwe lucht. China wordt misschien wel de nieuwe wereldmacht.

Waarom China?

Franky Helmons is ontzettend geboeid door andere culturen. Op de wereld zijn er vier grote taalgroepen, de flecterende, de agglutinerende, de polysynthetische en de isolerende talen. Deze laatste bevat de Chinese taal. Er is geen enkel vergelijkingspunt te vinden met andere talen. Ze gebruiken pictogrammen en ideogrammen met vier tonen en één neutrale toon. Een geschreven woord heeft dus 5 verschillende betekenissen. Daarbovenop bestaan er nog tal van dialecten, waaronder het Peking Dialect, meer gekend als het Mandarijn. Helmons is ook gepassioneerd door de Chinese mens, het confucianisme, het communisme en kapitalisme die er heersen. Hij is ook geïnteresseerden in de geschiedenis van de dynastieën en de invasie van de Mongolen met de gerelateerde bouw van de lange muur (3 B.C.).  Dit en tal van andere redenen waren meer dan voldoende om in China te leven.

China vroeger en nu, enkele standpunten van gekende auteurs en politici

De Chinese bevolking weet zeer goed wat er gebeurt in het westen. Zij kennen onze klassieke muzikanten, onze cultuur en gewoontes. Wij als westerse mensen kennen bitter weinig over hun geschiedenis, hun manier van leven. Wij beperken onze kennis tot wat er gebeurt in de wereld binnen onze grenzen. In 1978 heeft Chinese staatsman Deng Xiaoping (1904-1997) voor een revolutie gezorgd in de economische chaos van China. Deng zette de deuren open naar het Westen met als gevolg een forse economische groei die nu nog steeds aan de gang is.

Het boek “On China” van Amerikaans politicus en diplomaat Henry Kissinger, vertelt over het feit dat wij te missionair denken. De impact van het amerikanisme op de westerse wereld heeft geen effect op China. Zij behouden hun waarden en kijken naar de onze. Ze hebben weliswaar niet de mentaliteit dat ze beter zijn.

Jean-Luc Dehaene was ongerust over Europa, hij reisde vaak naar China. Hij vergeleek Europa met het middelbaar en China met een ‘hard nonnenhuis’. Helmons is het hier volledig mee eens. Het is onwaarschijnlijk hoe snel alles daar gaat vertelt hij ons.

In het Financieel Dagblad stond een artikel over Alibaba van Jack Ma. Alibaba is met zijn e-commerce in een zeer korte tijd explosief groot geworden. Nieuwe producten worden aan spoedtempo onmiddellijk op de markt gegooid. Er wordt geen tijd verspild aan research van producten, het is eerder een trial-and-error cultuur. Als iets niet verkoopt, wordt het onmiddellijk vervangen door een ander. Alibaba zei vroeger dat e-commerce de nieuwe trend zal worden, wat nu ook wel het geval is.

In een boek van Jonathan Holsag wordt China van de andere kant bekeken. Hij waarschuwt ons voor de Chinezen met een donkere blik op de toekomst van onze wereld met de Chinezen. Volgens Holsag namen de Chinezen eerst onze jobs en nu ook onze bedrijven. Het nationalisme in China is een gevaar. Van de 20 kanalen op de Chinese TV gaan er 10 over de oorlog met Japan. Het is een eeuwig dood geverfde vijand. In China is er niemand die beseft dat het met het nationalisme mis loopt. Ze gebruiken wel de producten en diensten van Japan maar willen niet over de Japanners zelf praten.

In “Europa door Chinese ogen” vertelt Journaliste Leen Vervaeke dat je pas weet wat je mist als het weg is. We klagen over de staking, maar we genieten wel van onze rechten. We bekritiseren graag politici, en dat mag ook! Europa is volgens Vervaek een onstabiel continent die blijft zeuren over democratie. In China is dit niet zo, er zijn alleen maar sterke leiders zonder democratie. Willen wij die richting uit? Geen cash geld meer, alles gebeurt er met de smartphone. Op de tafel van een restaurant staat een QR code om uw rekening met smartphone te betalen.

Auteur Peter Frankopan trekt ook aan de bel met zijn boek “De zijderoutes, een nieuwe wereldgeschiedenis”. We moeten ons aanpassen aan de snel veranderende wereld. China is de navel van wereld geworden. We moeten weten wat er gebeurt in China voor we ons kunnen aanpassen. China stuurt zijn beste studenten naar onze universiteiten. China investeert massaal veel in haar westerse buurlanden. Pakistan en Iran zijn nu al zeer goed bevriend met China, Turkije nog niet volledig maar dit komt wellicht wel. Geleidelijk aan veranderen ze de wereld.

Helmons brengt ook nog enkele andere zaken aan het licht aan de hand van andere auteurs en politici. Zoals de impact van Confucius scholen waarvan er onder andere 2 in België zijn. Het verwerpen van het extreem materialisme en het eutopische idee van luxe. Het feit dat China niet naar Europa komt voor liefdadigheid, China is immers geen democratie. Maar dat is geen criterium om zaken te doen.

Ervaring in China

Franky Helmons heeft de Chinese taal geleerd in Taiwan rond 1981. Hij had al gauw een job als kwaliteitsinspecteur voor een Amerikaans bedrijf in Hong Kong. Ze ontwikkelden merk producten aan lage lonen zoals Tiadora, Nike, Assix enz. Er moest gewerkt worden van 8 ‘s morgens tot 22 uur ‘s avonds, 7 op 7. In deze tijd ontkenden deze bedrijven hun productie in China. Vandaag wordt er niet meer goedkoop geproduceerd in China, nu heersen er dure kwaliteitsmerken. In ’93 begon hij te werken voor een ander bedrijf voor het maken van tapijten en later laminaat. In ’99 werd hij zelfstandig en tegen 2001 had hij zijn eigen fabriek voor het maken van parket en exporteerde vooral naar Amerika. Rond 2014 begon hij een tweede e-commerce bedrijf, een markt die enorm groot is in China.

China gebruikt zijn eigen creaties. In plaats van Facebook hebben zij WeChat, een combinatie van Facebook en WhatsApp. Voor Google hebben zij Baidu en in plaats van Uber gebruiken ze Tidi. Amazon ziet ook niet het daglicht in China, daar gebruiken ze Alibaba. Ze creëren hun eigen wereld en niet die van de westerse wereld.

Het is belangrijk dat we de impact van China op de wereld goed beseffen en hierop inspelen. De logistieke sector die nu meer dan ooit globaal is zal nauw moeten samenwerken met China. De westerse bevolking die blijft groeien kan veel leren uit de ervaring die China heeft om met grote massa’s om te gaan. Een goede coöperatie tussen het westen en China kan de economie alleen maar ten goede komen.